تناقض تلخ آموزش در ایران؛ درخشش نخبگان و افت سایر دانش‌آموزان

تناقض تلخ آموزش در ایران؛ درخشش نخبگان و افت سایر دانش‌آموزان

  • 29 آبان 1405 – 13:05
  • اخبار اجتماعی
  • اخبار فرهنگیان و مدارس
تناقض تلخ آموزش در ایران؛ درخشش نخبگان و افت سایر دانش‌آموزان

مطالعه‌ای جدید از ضعف سواد پایه دانش‌آموزان ایرانی خبر داد.

اجتماعی

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، نتایج یک مطالعه تطبیقی از فاصله معنادار عملکرد دانش‌آموزان ایرانی با میانگین جهانی در آزمون‌های بین‌المللی حکایت دارد.

کیفیت یادگیری دانش‌آموزان یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش کارآمدی نظام‌های آموزشی است که فراتر از تعداد مدارس، میزان دسترسی به آموزش و حتی موفقیت‌های علمی نخبگان، نشان می‌دهد نظام آموزشی تا چه اندازه توانسته است دانش و مهارت‌های پایه را در میان عموم دانش‌آموزان گسترش دهد.

بررسی تطبیقی 60 شاخص آموزشی و کلان ایران در مقایسه با 30 کشور منتخب جهان که توسط موسسه متمادی انجام و در شورای عالی انقلاب فرهنگی تشریح شد تصویری از وضعیت کیفیت یادگیری در کشور ارائه می‌دهد که بر اساس آن، عملکرد عمومی دانش‌آموزان ایرانی در آزمون‌های بین‌المللی سنجش کیفیت یادگیری پایین‌تر از میانگین استاندارد جهانی قرار دارد.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این مطالعه، آزمون‌های بین‌المللی تیمز (TIMSS) و پرلز (PIRLS) از جمله ابزارهای ارزیابی کیفیت یادگیری پایه هستند. در این بررسی، میانگین استاندارد بین‌المللی این آزمون‌ها 500 در نظر گرفته شده در حالی که میانگین عملکرد دانش‌آموزان ایرانی عمدتاً در بازه 410 تا 450 قرار دارد که به‌عنوان سطح ضعیف ارزیابی شده است.

در مقابل، کشورهای پیشرو شرق آسیا در این مقایسه، نمراتی بین 560 تا 590 کسب کرده‌اند که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه عملکرد دانش‌آموزان این کشورها با دانش‌آموزان ایرانی است.این فاصله صرفاً یک اختلاف عددی در نتایج آزمون‌ها نیست بلکه می‌تواند نشانه‌ای از تفاوت در میزان تحقق اهداف آموزشی و کیفیت یادگیری مهارت‌های پایه در نظام‌های آموزشی باشد که ضرورت توجه جدی‌تر به کیفیت آموزش در مدارس را برجسته می‌کند.

دانش‌آموزان , مدارس دولتی , وزارت آموزش و پرورش ,
موفقیت نخبگان؛ تصویری متفاوت از وضعیت عمومی آموزش
یکی از نکات قابل توجه در این مطالعه، هم‌زمانی ظرفیت‌های برجسته علمی کشور با چالش‌های موجود در سطح عمومی یادگیری است به این معنا که موفقیت دانش‌آموزان و نخبگان ایرانی در رقابت‌های علمی بین‌المللی لزوماً به معنای برخورداری همه دانش‌آموزان از سطح مطلوب سواد پایه نیست.بر اساس این پژوهش، ایران در المپیاد بین‌المللی ریاضی در بازه رتبه‌های 8 تا 20 جهان قرار دارد. همچنین رشد تعداد پژوهشگران و ثبت مقالات مهندسی در مراجع جهانی از جمله ظرفیت‌های علمی کشور عنوان شده است.
با این حال در بخش دیگری از همین بررسی، پایین‌تر بودن عملکرد عمومی دانش‌آموزان ایران از میانگین جهانی در آزمون‌های تیمز و پرلز به‌عنوان یکی از چالش‌های فراگیر نظام آموزشی مطرح شده است.به این ترتیب مسئله اصلی صرفاً پرورش استعدادهای برتر و کسب موفقیت در رقابت‌های علمی نیست بلکه چگونگی گسترش کیفیت یادگیری و فراهم کردن فرصت آموزش باکیفیت برای همه دانش‌آموزان است.

تراکم کلاس‌ها و شکاف کیفیت آموزشی
در این مطالعه، پایین بودن عملکرد عمومی دانش‌آموزان تنها به‌عنوان یک مسئله مستقل مطرح نشده بلکه در کنار مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری نظام آموزشی قرار گرفته است.افزایش تراکم کلاس‌ها و نسبت دانش‌آموز به معلم در مدارس دولتی، توسعه کمی آموزش بدون توجه کافی به کیفیت، تأکید بر مدرک‌گرایی به جای مهارت‌آموزی و همچنین شکاف طبقاتی در کیفیت مدارس از جمله مواردی هستند که در این پژوهش به‌عنوان چالش‌های مرتبط با وضعیت آموزش کشور مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
این موارد نشان می‌دهد که بررسی کیفیت یادگیری را نمی‌توان صرفاً به نتایج آزمون‌های بین‌المللی محدود کرد چون شرایط کلاس درس، فرصت تعامل معلم و دانش‌آموز، امکانات آموزشی و دسترسی برابر به آموزش باکیفیت نیز در شکل‌گیری تجربه یادگیری نقش دارند و این پژوهش تاکید دارد که نظام آموزشی کشور باید بتواند ظرفیت‌های علمی و موفقیت‌های محدود نخبگان را به کیفیت یادگیری فراگیر در سطح جامعه تبدیل کند.
در واقع، کسب رتبه‌های برتر در المپیادهای علمی، رشد تعداد پژوهشگران و افزایش تولیدات علمی، دستاوردهایی ارزشمند هستند اما در کنار این موفقیت‌ها باید وضعیت سواد پایه و کیفیت یادگیری دانش‌آموزان در مدارس نیز مورد توجه قرار گیرد. هدف نباید صرفاً رقابت نمایشی بر سر رتبه‌ها باشد بلکه باید تضمین سواد پایه برای همه کودکان ایران در اولویت قرار گیرد که تحقق آن مستلزم توجه هم‌زمان به کیفیت تدریس، شرایط کلاس‌های درس، مهارت‌آموزی و کاهش شکاف میان مدارس است.
در نهایت، پرسش مهم پیش روی نظام آموزشی این است که چگونه می‌توان از موفقیت‌های علمی گروهی از دانش‌آموزان عبور کرد و زمینه‌ای فراهم آورد تا همه کودکان، فارغ از محل تحصیل و شرایط اقتصادی و اجتماعی خانواده، از آموزش باکیفیت و فرصت واقعی یادگیری برخوردار شوند؟

انتهای پیام/

Leave a Comment

Are you human? Please solve:Captcha