بارش های اخیر در ایران و کشورهای همسایه، کانون های داخلی و خارجی گرد و غبار را آرام تر می‌کند.
همشهری‌آنلاین – مجیدجباری: بارندگی ها در برخی مناطق بیشتر و در برخی نقاط کمتر بوده، اما پیش بینی های هواشناسی از ادامه شرایط بارشی بهتر در هفته‌های آینده حکایت دارد. به این ترتیب، انتظار می رود غرب، شمال و شمال غرب کشور امسال تا حدودی از گرد و غبار کمتری تاثیر بگیرند. البته این بهبود موقت است و با بازگشت خشکسالی، کانون ها دوباره فعال می‌شوند.
ایران در محاصره حدود ۲۷۰ میلیون هکتار کانون خارجی گرد و غبار قرار دارد و در داخل کشور نیز نزدیک به ۱۰ میلیون هکتار کانون بحرانی غبارخیز شناسایی شده است. بارش‌های اخیر در ایران و کشورهای همسایه و پیش‌بینی ادامه بارندگی ها، شرایط نسبتا بهتری را برای مناطق تحت تاثیر ترسیم کرده و به نظر می‌رسد امسال گرد و غبار کمتری از کانون‌های انتشار به سمت شهرهای کشور روانه شود. هرچند به گفته کارشناسان، این شرایط موقت است و بازگشت خشکسالی، کانون های گرد و غبار را فعال خواهد کرد.
شرایط امیدوار کننده
یک دکترای آب و هواشناسی با اشاره به تعدد کانون های داخلی و خارجی گرد و غبار موثر بر ایران می‌گوید: با توجه به بارش‌های اخیر و پیش‌بینی های هواشناسی برای ادامه فصل بارندگی، می‌توان به بهبود وضعیت گرد و غبار کشور در سال جاری امیدوار بود.
نیما فرید مجتهدی در گفت و گو با همشهری‌آنلاین می افزاید: کانون‌های گرد و غبار ایران به یک منطقه محدود نمی‌شوند و سوریه و عراق، شبه جزیره عربستان، آسیای میانه، بخش‌هایی از شمال و جنوب دریای کاسپین، جنوب جمهوری آذربایجان و کانون‌های داخلی از مناطق موثر بر وضعیت گرد و غبار کشور هستند.
این متخصص آب و هواشناسی با اشاره به خشکی شدید سال‌های اخیر در بخش‌هایی از آسیای میانه و افزایش دما در این مناطق می‌گوید: کم بارشی زمستانی در مناطق بیابانی باعث شده بود شرایط برای تثبیت خاک نامساعدتر شود. با این حال، بارندگی‌های اخیر در کانون‌های غربی، به ویژه سوریه و عراق، شرایط امیدوارکننده ای ایجاد کرده است. هرچند در بخش‌هایی از آسیای میانه هنوز بارندگی قابل توجهی نداشته ایم و وضعیت این مناطق به ادامه فصل بارش بستگی دارد.
خبر خوب برای غرب ایران
بخش مهمی از گرد و غبارهای ورودی به ایران از کانون‌های غربی و به‌ویژه مناطق خشک سوریه و عراق سرچشمه می‌گیرد. در سال‌های گذشته، توده‌های گرد و غبار برخاسته از این مناطق بارها استان‌های غربی را درگیر کرده و در برخی موارد ریزگردها تا مرکز کشور و تهران پیشروی کرده‌اند.
فرید مجتهدی با اشاره به بارندگی های مناسب در این مناطق تاکید می‌کند: شرایط امسال برای کاهش گرد و غبار ورودی از غرب بهتر از سال‌های گذشته خواهد بود. بارش های سوریه و عراق می‌تواند بر فعالیت کانون های گرد و غبار اثر مثبت بگذارد و میزان ورود گرد و خاک از این مسیر به ایران را کاهش دهد.
او ادامه می‌دهد: تصاویر سیلاب در دیرالزور سوریه نیز از همین منظر اهمیت دارد. بارندگی های اخیر در این منطقه پس از سال ها خشکی، علاوه بر جاری شدن آب در بخش‌هایی از اراضی، موجب مرطوب شدن خاک شده است. مرطوب ماندن سطح زمین می‌تواند از انتشار ذرات خاک و انتقال آن با جریان باد جلوگیری کند. بنابراین غرب ایران امسال از نظر ورود گرد و غبار فرامرزی چشم انداز امیدوارکننده تری دارد و در صورت تداوم شرایط بارشی، احتمال کاهش ورود توده های غبار از این کانون ها وجود دارد.
این دکترای آب و هواشناسی در عین حال تصریح می‌کند: البته همه کانون های خارجی شرایط یکسانی ندارند. برای مثال در آسیای میانه هنوز بارندگی قابل توجهی ثبت نشده و نمی‌توان درباره کاهش فعالیت کانون های آن با قطعیت اظهارنظر کرد. در شبه جزیره عربستان نیز باید منتظر آغاز و تداوم بارش‌های فصلی ماند.
کاهش موقت انتشار گردو غبار
در کنار بهبود شرایط کانون های خارجی، بارندگی‌های اخیر در داخل ایران نیز می‌تواند از فعالیت برخی کانون‌های گرد و غبار بکاهد. خشک شدن تالاب ها، رودخانه‌ها و منابع آب سطحی در سال‌های گذشته، بخش‌هایی از کشور را به کانون‌های مستعد خیزش گرد و غبار تبدیل کرده بود، اما حالا آبگیری دوباره تعدادی از این منابع آبی، شرایط متفاوتی ایجاد کرده است.
یک کارشناس محیط زیست و مدیرکل اسبق محیط زیست استان تهران با اشاره به نقش بارندگی ها در کاهش گرد و غبار می‌گوید: یکی از دلایل مواجهه ایران با کانون‌های داخلی و فرامرزی گرد و غبار، خشک شدن منابع آب سطحی مانند تالاب‌ها و رودخانه ها بوده است. بارش‌های اخیر توانسته تعدادی از این تالاب‌ها و رودخانه‌ها را تا حدودی احیا کند و در نتیجه، حرکت ریزگردها در برخی کانون‌های داخلی و خارجی را به‌صورت موقت کاهش دهد.
محمدهادی حیدرزاده در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین تصریح می‌کند: بیشترین تاثیر بارندگی‌های اخیر بر کانون های داخلی گرد و غبار در شمال و شمال غرب کشور بوده است. در این مناطق، بهبود وضعیت منابع آبی و آبگیری تالاب ها می‌تواند از ظرفیت تولید و انتشار گرد و غبار بکاهد. دریاچه ارومیه نیز یکی از مهم ترین نمونه‌ها در این زمینه است. این دریاچه که در سال‌های گذشته با عقب نشینی آب و گسترش خشکس، در معرض تبدیل شدن به کانون گرد و غبار نمکی قرار گرفته بود، با بارندگی‌های اخیر و بهبود وضعیت آبگیری شرایط بهتری پیدا کرده است. مرطوب ماندن بستر دریاچه و کاهش سطح اراضی خشک شده می‌تواند احتمال خیزش ذرات نمکی را در این محدوده کاهش دهد.
برنامه‌های مقابله با گرد و غبار
حیدرزاده می‌گوید: با وجود چشم انداز نسبتا امیدوارکننده امسال، نباید کاهش احتمالی گرد و غبار را با حل شدن بحران اشتباه گرفت. بارندگی ها می‌توانند در کوتاه مدت خاک را مرطوب و از خیزش ذرات جلوگیری کنند، اما با پایان دوره بارش و بازگشت خشکی، کانون‌ها دوباره فعال می شوند. ایران در منطقه خشک و نیمه خشک قرار دارد و ممکن است پس از چند سال شرایط بارشی مناسب، دوباره با دوره خشکی مواجه شود. بنابراین بارش های مقطعی نباید برنامه‌های اصلی مقابله با گرد و غبار را از اولویت خارج کند.
مدیر کل اسبق محیط زیست استان تهران، احیای تالاب ها، مدیریت منابع آب و توسعه پوشش گیاهی در کانون های گرد و غبار را از مهم ترین اقداماتی می‌داند که باید با جدیت دنبال شوند. بارندگی‌ها فرصت مناسبی برای بهبود شرایط هستند، اما نمی‌توان به آنها به‌عنوان راه حل پایدار بحران گرد و غبار تکیه کرد. نکته دیگر اینکه کاهش گرد و غبار الزاما به معنای کاهش همه آلاینده های هوا نیست.
منابع انتشار ذرات معلق ناشی از سوخت و سایر فعالیت های آلاینده در کلاشهرها همچنان پابرجاست و بارندگی‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند این منابع را کنترل کنند.
آشنایی با کانون‌های داخلی و خارجی تولید گرد و غبار؛کانون‌های گردو غبار خارجی بر کدام شهرهای ایران تاثیر می‌گذارند؟
- ۶ کشور ترکمنستان، عراق، افغانستان، پاکستان، امارات و عربستان با دارا بودن کانون‌های بحرانی تولید ریزگرد، برشهرهای ایران تاثیر می‌گذارند
- کانون شمال عراق بر استان‌های کردستان، همدان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل و زنجان تاثیر می‌گذارد
- کانون‌های شمال عربستان، جنوب شرق و شمال عراق بر استان‌های خوزستان، چهارمحال بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر تاثیر می‌گذارند
- کانون‌های جنوب عربستان، امارات و جنوب شرق عراق بر استان های فارس، هرمزگان و کرمان تاثیر می‌گذارند
- کانون‌های افغانستان و پاکستان بر سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی تاثیر می‌گذارند
- کانون ترکمنستان بر استان های خراسان رضوی و شمالی، گیلان، مازندران و گلستان تاثیر می‌گذارند
- ۲۷۰ میلیون هکتار، مساحت کانون های خارجی تولید ریزگرد
- ۱۲۷ میلیون تن گرد و غبار سالانه در کانون‌های خارجی گردو غبار تولید و روانه برخی شهرهای ایران می‌شود
- ۱۰ میلیون هکتار؛ کانون‌های بحرانی گرد و غبار داخلی
- ۱۰ میلیون تن گرد و غبار سالانه در کانون های داخلی گردو غبار تولید می‌شود
- ۲۳ استان، به طور مستقیم درگیر بحران گرد و غبار هستند
- ۶ استان خراسان جنوبی، کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، خوزستان و هرمزگان بیشترین غبارخیزی کشور را دارند
کد خبر 1084255 منبع: همشهری آنلاین
-
بارش باران امروز در این استانها شدت می‌گیرد
-
گله مرال‌ها با یک نوزاد زیبا در جنگل‌های گیلان + ویدئو
-
آماده‌باش مدیریت بحران در ۸ استان | باد و باران و برف در راه است
-
افت نسبی کیفیت هوای کشور | اصفهان و عسلویه در صدر مناطق آلوده
-
عقب نشینی گرد و غبار از ایران | باران، کانون های غبار خیز را آرام می کند؟
-
ترامپ: انجام حملات مجدد آمریکا علیه ایران بسیار بعید است
-
ورود ۶۰۰ نیروی ویژه کماندو به کشور همسایه
-
۵پسر این مرد عراقی را بخاطر ایران جلوش چشمانش به رگبار بستند + عکس | دو پسر دیگرش هم در ایران شهید شدند
-
ترامپ: قوی‌تر از هر زمانی بازخواهیم گشت
-
دستور آیت الله مجتبی خامنه‌ای درباره وضعیت جنگ | پزشکیان: می‌توانیم با عزت گفت‌وگو و موضوع را تمام کنیم
-
فوری | ترامپ: عملیات دروازه آهنین در ایران در حال اجراست!
-
روبیو: خواسته‌های ایران غیرقابل‌قبول و زیاده‌خواهانه است؛ مذاکرات ثمربخش نبوده است
-
ورود ۶۰۰ نیروی ویژه کماندو به کشور همسایه
-
فوری | ترامپ: عملیات دروازه آهنین در ایران در حال اجراست!
-
دستور آیت الله مجتبی خامنه‌ای درباره وضعیت جنگ | پزشکیان: می‌توانیم با عزت گفت‌وگو و موضوع را تمام کنیم
-
۵پسر این مرد عراقی را بخاطر ایران جلوش چشمانش به رگبار بستند + عکس | دو پسر دیگرش هم در ایران شهید شدند
-
فوری؛ هواپیمای نظامی آمریکا از کویت برخاست | پرواز مشکوک به اعلام وضعیت اضطراری رسید
-
قلعه‌نویی ۹ بازیکن نامدار را خط زد | پایان دوران ستاره‌های مسن تیم ملی
-
صحت شهادت ۳ خلبان ایرانی در قطر؟ | توضیحات مهم سخنگوی وزارت خارجه
-
قلعه‌نویی فدراسیون را تهدید کرد؛ این دو نفر نباشند من هم نیستم!
-
۱۱ سال پیش؛ جشن تولد خصوصی رضا عطاران همراه با ترانه علیدوستی و همسرش
-
اولین تصاویر از حمله شب گذشته آمریکا به جزیره قشم
-
حرکت دیوار خاکی عراق و عربستان به سمت زاگرس | خطر واژگونی خودروها در مناطق مرکزی | هوای تهران، قم و خوزستان ناسالم شد
-
درختکاری چگونه می‌تواند به احیای طبیعت و گسترش جنگل‌ها کمک کند؟ | هر نهال، یک قدم به سوی حفظ سرمایه‌های طبیعی ایران
-
یاسوج در وضعیت خطرناک | خوزستان همچنان آلوده ترین استان
-
آخرین وضعیت فعالیت کانون‌های داخلی گرد و خاک در کشور | گرد و خاک کدام کشورها ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟
-
ایران در محاصره ۱۲۷ میلیون تن گرد و غبار | طوفان گرد و غبار ۶ کشور بر سر ۲۳ استان ایران
-
ادعای عجیب ترکیه درباره گرد و غبار در ایران | منشاء طوفان های گرد و غبار کجاست؟
-
گرد و خاک در ایران امسال افزایش می‌یابد | علت چیست؟
-
همه چیز درباره پدیده گرد و غبار استان‌های جنوبی ایران | منشاءهای داخلی مخرب‌ترند یا خارجی؟