واشنگتن با حمله دوباره به ایران چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی که میلیاردها دلار صرف خرید تسلیحات پیشرفته آمریکایی کرده‌اند، اکنون باید از خود بپرسند: «توان بازدارندگی این نیروها کجاست؟»

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: در حالی که احتمال تشدید دوباره تنش نظامی میان آمریکا و ایران مطرح است، این پرسش جدی‌تر شده که حمله‌ای دیگر چه دستاوردی برای واشنگتن خواهد داشت و آیا شرایط میدان نبرد نسبت به گذشته تغییر کرده است؟

روزنامه واشنگتن‌پست در تحلیلی با عنوان «تب جنگ با ایران دوباره بالا گرفته است؛ فضای نبرد تغییر کرده است» نوشت:

تب جنگ بار دیگر در واشنگتن، اورشلیم و تهران بالا گرفته است. سیاست‌گذاران آمریکایی پیش از آنکه ناخواسته وارد دور تازه‌ای از جنگ شوند، باید هرچه سریع‌تر دو پرسش اساسی را از نو بررسی کنند: آمریکا این بار می‌خواهد با جنگ به چه هدفی برسد؟ و از این پس، چگونه باید قدرت نظامی خود را در منطقه به کار گیرد؟

درگیری آمریکا و ایران آن‌قدر طولانی شده که گاهی به نظر می‌رسد همه‌چیز در حال تکرار است. اما مرحله‌ای از جنگ که در فوریه (اسفند ۱۴۰۴) آغاز شد، میدان نبرد خاورمیانه را تغییر داده است؛ تغییری که احتمالا برای همیشه باقی خواهد ماند. بازدارندگی شکست خورد. پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه ویران شدند و کشورهای خلیج فارس که به قدرت نظامی آمریکا تکیه داشتند نیز آسیب دیدند. ساختار پیشین قدرت در تهران با حذف رهبرانش از راس هرم قدرت ضربه خورد، اما تندروهای سرسختی (ادعای نویسنده) جای آن را گرفتند که ظاهرا باور دارند می‌توانند در جنگی فرسایشی، یک ابرقدرت خسته از جنگ را از پا درآورند.

گام بعدی چیست؟ فعلا منطقه در انتظار نتیجه انتخابات اسرائیل در روز سه‌شنبه و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در هفته بعد، نفس خود را حبس کرده است. با این حال، نیروهای آمریکایی در حال ورود گسترده به منطقه‌اند و گفته می‌شود فرماندهان نظامی در حال آماده‌سازی گزینه‌های نظامی برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هستند. یکی از نشانه‌های نگران‌کننده این است که سفارت آمریکا در ریاض به برخی کارکنان خود دستور داده است عربستان سعودی را ترک کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که دیگر سفارتخانه‌های آمریکا در منطقه نیز اقداماتی مشابه انجام می‌دهند.

کریم سجادپور، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی و از برجسته‌ترین تحلیلگران آمریکایی مسائل ایران، می‌گوید: «ترامپ از آغاز جنگ به دنبال ضربه‌ای نهایی بوده است که تهران را وادار به تسلیم کند.»
او هشدار می‌دهد: «تاریخ نشان داده است که این حکومت نه صرفا در برابر تهدیدهای نظامی، بلکه زمانی به سازش روی می‌آورد که با فشار اقتصادی تهدیدکننده موجودیت خود روبه‌رو شود و در عین حال، راه خروج دیپلماتیک محدودی نیز پیش رویش قرار گیرد.»

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همچنان خواهان «تغییر رژیم در ایران» است. او روز چهارشنبه گفت: «برای از بین بردن این تهدید برای همیشه، فقط یک راه وجود دارد: سرنگونی رژیم ایران.» ترامپ هنوز تا این اندازه پیش نرفته است، اما روز یکشنبه هشدار داد که اگر رهبران ایران «به‌سرعت رفتار خود را تغییر ندهند»، آمریکا «به‌زودی کار را تمام خواهد کرد».

این پیام بی‌تردید در تهران شنیده شده است. روز پنجشنبه با شبکه اینترنتی خبری انتخاب تی‌وی مصاحبه‌ای داشتم و بیشتر پرسش‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگ بود. مصاحبه‌گر پیوسته اصرار می‌کرد پاسخ بدهم: هدف ترامپ چیست؟ او می‌خواهد چه تغییراتی در تفاهمنامه‌ای ایجاد کند که در ژوئن (خرداد ۱۴۰۵) امضا شد، به جنگ وقفه داد، اما بعد از هم پاشید؟ آیا نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تفاوتی ایجاد خواهد کرد؟ برای بسیاری از پرسش‌های او پاسخی نداشتم.

متاسفانه، فقدان شفافیت راهبردی در کاخ سفید از ویژگی‌های ثابت این جنگ بوده است. در آغاز درگیری، نتانیاهو و مشاوران اطلاعاتی او ترامپ را متقاعد کردند که با کشتن رهبران ایران می‌توانند زنجیره‌ای از تحولات را آغاز کنند که به سرنگونی حکومت بینجامد. چنین اتفاقی نیفتاد. در عوض، تندروها از اینکه توانسته بودند حمله‌ای تمام‌عیار را پشت سر بگذارند، جسورتر شدند.

ترامپ جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، را به اسلام‌آباد فرستاد تا آنچه دولت آمریکا «پل طلایی» به سوی آینده می‌نامید، پیش روی ایران بگذارد؛ مشروط بر اینکه تهران خواسته‌های واشنگتن را بپذیرد. حاصل این تلاش، تفاهمنامه‌ای شکننده بود که خیلی زود، همزمان با تبادل آتش میان آمریکا و ایران در تنگه هرمز، فروپاشید.

پس از شکست این تلاش، ترامپ به سیاستی روی آورد که اسکورت نظامی نفتکش‌های غربی در مسیر عبور از تنگه هرمز را با خفه کردن اقتصادی ایران ترکیب می‌کرد. از نظر من، این ترکیب تا امروز موفق‌ترین رویکرد رئیس‌جمهور آمریکا بوده است. با این حال، چنین سیاستی نتوانسته خط قرمز او را تضمین کند: ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. به همین دلیل، ترامپ پس از نزدیک به ۸ ماه جنگ، در حال بررسی این موضوع است که آیا بار دیگر عملیات نظامی را از سر بگیرد یا نه.

اگر آمریکا دوباره وارد جنگ شود، نیروهای خود را چگونه سازمان‌دهی خواهد کرد؟ این دومین پرسشی است که برنامه‌ریزان نظامی باید بررسی کنند.

فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، که یک نسل برای جنگ با ایران آماده شده بود، از استفاده تهران از پهپادها و موشک‌ها ضربه سختی خورد. مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین به‌شدت آسیب دید و دریاسالار داریل کادل، رئیس عملیات دریایی آمریکا، گفته است نیروی دریایی «به این زودی‌ها» به آنجا بازنخواهد گشت. پایگاه هوایی عظیم سنتکام در العدید قطر نیز هدف حملات سنگین قرار گرفت؛ هرچند پیش از آن، بخش عمده عملیات هوایی آمریکا در منطقه به کارولینای جنوبی منتقل شده بود.

ریچارد فونتن، رئیس مرکز امنیت آمریکای جدید، می‌گوید: «اکنون زمان آن رسیده است که شکل حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه را از نو بررسی کنیم. آسیب‌پذیری مجموعه گسترده پایگاه‌های نظامی آمریکا آشکار شده است.»
استو جونز، رئیس موسسه خاورمیانه، می‌گوید کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی که میلیاردها دلار صرف خرید تسلیحات پیشرفته آمریکایی کرده‌اند، اکنون باید از خود بپرسند: «توان بازدارندگی این نیروها کجاست؟» پایگاه‌های پیشروی سنتکام، به جای آنکه مانع حملات ایران شوند، به اهدافی جذاب برای این حملات تبدیل شدند.

در شرایط کنونی، با توجه به آسیب‌دیدن پایگاه‌ها و آسیب‌پذیری آنها در برابر موشک‌ها و پهپادها، سنتکام ناچار خواهد بود بیش از گذشته به نیروهای مستقر در دریا و پایگاه‌های هوایی دوردست متکی شود؛ نیروهایی که می‌توانند از فاصله دور عملیات انجام دهند. شاید این الگو برای آینده نیز مناسب‌تر باشد. در زمان بروز بحران، می‌توان این نیروها را به‌سرعت به خاورمیانه اعزام کرد و در بیشتر مواقع در آسیا نگه داشت؛ منطقه‌ای که دولت‌های متوالی آمریکا تلاش کرده‌اند تمرکز راهبردی خود را به آن منتقل کنند.

با این حال، اچ. آر. مک‌مستر، نظامی باسابقه‌ای که دو دهه جنگ در خاورمیانه را تجربه کرده و پیش‌تر مشاور امنیت ملی آمریکا بوده است، هشدار می‌دهد: «با نیروهایی که از فاصله دور عملیات می‌کنند، نمی‌توان به اهداف سیاسی دست یافت.»

به گفته او، سنتکام برای اطمینان‌بخشی به شرکای منطقه‌ای آمریکا به سامانه‌های دفاع هوایی چندلایه و تعدادی پایگاه نظامی مستحکم و زیرزمینی نیاز خواهد داشت. خاورمیانه قرار نیست از معادلات جهانی حذف شود و احتمالا ضرورت مهار ایران در بلندمدت همچنان پابرجا خواهد ماند.

جنگ با ایران نامحبوب است، زیرا راهبرد روشنی برای پایان دادن به آن وجود ندارد. قمار دوباره بر سر تغییر حکومت، آن‌گونه که نتانیاهو خواهان آن است، شرط‌بندی عاقلانه‌ای نیست. شاید روزی، با کمک پنهانی آمریکا، مردم ایران بتوانند حکومتی بر سر کار بیاورند که پاسخگوی خواست آنها برای آزادی و زندگی مدرن باشد. اما موج تازه‌ای از خشونت به سود هیچ‌کس نخواهد بود.

کد خبر 1080012

• فوری؛ هواپیمای وی‌آپی قطر به تهران رسید+ عکس | علت این سفر چیست؟

• فوری؛ واکنش منبع مطلع به خبر العربیه درباره پیشنهاد ایران به آمریکا درباره تنگه هرمز

• یک یادآوری به وزیرخارجه آلمان درباره موضع صدراعظم این کشور در ارتباط با حمله اسرائیل به ایران

• واکنش به حواشی درباره وضعیت مرزهای ایران و پاکستان

• طعنه سنگین قالیباف به کاندیداتوری اماراتی‌ها : روباه نگهبان مرغ‌ها می‌شود! | افشای پشت پرده نامزدی اماراتی‌ها

• ماجرای باج دادن ترامپ به پوتین چیست؟

• روسیه اکنون جهان را چگونه می‌بیند؟

• فوری؛ خبر نخست‌وزیر عراق از احتمال حمله آمریکا به ایران | تحرکات مشکوک آمریکا؛ از بازگشت «استیون فاگین» به عراق تا پرواز جنگنده‌های آمریکایی

• فوری | پاسخ فیفا به CAS؛ داستان آسانی-استقلال تمام شد

• ترامپ به‌دنبال دور جدیدی از حملات گسترده به ایران است

• مهدی قایدی می‌آید یاسر آسانی می‌رود | شرط انتقال بزرگ برای استقلال

• پزشکیان: رهبر شهید دستور داد که وضعیت نه جنگ نه صلح را تمام کنید؛ باید از این وضعیت خارج شویم و تکلیف خودمان را روشن کنیم

• ترامپ: عموی من رادار را اختراع کرد؛ من رادار ایران را از کار انداختم!

• اسرائیل را در کمتر از یک ساعت غیرقابل سکونت می‌کنیم

• فوری؛ خبر نخست‌وزیر عراق از احتمال حمله آمریکا به ایران | تحرکات مشکوک آمریکا؛ از بازگشت «استیون فاگین» به عراق تا پرواز جنگنده‌های آمریکایی

• فوری؛ هواپیمای وی‌آپی قطر به تهران رسید+ عکس | علت این سفر چیست؟

• ترامپ به‌دنبال دور جدیدی از حملات گسترده به ایران است

• دستیاران گل‌محمدی در تیم ملی امید مشخص شدند

• لحظه برخورد وحشتناک ۲ دو جنگنده در وسط آسمان | ببینید

• مهدی قایدی می‌آید یاسر آسانی می‌رود | شرط انتقال بزرگ برای استقلال

• ۸ عادت روزانه که فشار خون را بالا می‌برد و طول عمر را کم می‌کند

• وقوع قوی‌ترین ال‌نینو در کشور | هشدار بارش‌های سیل آسا

• سکانس منافی عفت علی شادمان و خانم بازیگر در سریال جدید |‌ ببینید

• قتل با شلیک ۲ گلوله در ازای ۲۰۰ میلیون تومان | حکم عاملان قتل رئیس پزشکی قانونی صادر شد

• اطلاعیه سپاه؛ احتمال شنیده شدن صدای انفجار در این نقطه تهران

• قالیباف: حرف جدیدی با آمریکا نداریم | ویدئو